Mayıs
papatyası (Matricaria
chamomilla L.), ülkemizde adi
papatya, babunç,
tıbbi papatya yada sadece papatya
adlarıyla bilinir. Papatya; genelde
balçıklı topraklarda, orman çayırlıklarında, eğimli topraklarda,
tahıl, mısır, patates ve şalgam tarlalarında yetişir. Gitgide
yaygınlaşan yapay gübre ve kimyasal ilaçların kullanımı
yüzünden, çok değerli papatyamızın
yaşama alanları her geçen gün biraz daha daralmaktadır. Fakat,
kar yağışlı kışlardan ve yağmurlu ilkbaharlardan sonra
alışılmıştan daha fazla yetişir. Yabani
papatya ile arasındaki fark, sarı çiçek tabanının içinin
oyuk ve kokusunun daha etkili ve hoş oluşudur. Çiçekler sapsız
olarak, mayıstan ağustosa kadar, öğlen güneşinde toplanmalıdır.
Çocuklara özellikle,
kramplarda ve karın ağrılarında papatya çayı
içirilebilir. Papatya çiçeği,
gaz birikiminde, ishalde, deri döküntülerinde,
mide rahatsızlıklarında ve balgamlanmalarda yardım
eder. Ayrıca, adet görme aksaklıklarında, adet
görememe hallerinde ve daha başka nitelikteki, dölyatağı
(rahim) şikayetlerinde, uykusuzluk, testis
iltihabı, yüksek ateş, yara ve diş
ağrılarında yardımcı olabilir. Papatya,
terletici, sakinleştirici ve kramp çözücü
etkilere sahip olmasının yanı sıra, her tür iltihaplanmalarda
ve özellikle mukoza iltihaplarında dezenfeksiyon
ve iltihap kurutucu olarak kullanılabilir. Göz ve
gözkapağı iltihaplarında, kaşıntılı ve akıntılı
deri döküntülerinde dıştan
kompres ve yıkama olarak,
diş ağrısında gargara olarak ve ayrıca yaraların
yıkanmasında
kullanılır. Bir olay yüzünden kızgınlığa kapıldığınızda
veya sinirlendiğinizde, hemen bir bardak
papatya çayı içiniz;
kalbiniz zarar görmeden, hemen sakinleşeceksiniz. Ağrılı
bölgelere, kurutulmuş papatya ile doldurulmuş
sıcak yastıklar koymak (Bitki
Yastığı) da özellikle önerilir. Yatıştırıcı
etki içeren
papatya banyoları ve
yıkanmaları da tüm sinir sistemini en iyi
biçimde etkiler. Ağır hastalıklardan, bitkinlik
hallerinden sonra kendinizi çok iyi hissetmeye başlayacak ve
rahatlayacaksınız. Yüz ve cilt güzelliği bakımında da
papatyayı unutmamalısınız.
Kaynatılmış bitki suyu ile haftada
bir kere yüzünüzü yıkayacak olursanız, cildinizin nasıl
tazelendiğini ve sağlıklı bir renk kazandığını
göreceksiniz. Saç bakımında da, özellikle saçları açık
renk olanlar, kaynatılmış papatya suyu
kullanmalıdırlar. Böyle yıkanacak olurlarsa, saçlarınız
güzelleşecek ve göz okşayıcı parlaklık kazanacaktır.
Papatya merhemi,
basura karşı kullanılabilir.
Papatya buğusu kullanarak,
nezle ve sinüzit kısa sürede iyileştirilebilir. Antik çağda
bile, sinir ağrıları ve romatizma,
papatya yağı ile masaj
yapılarak tedavi ediliyordu. Eski bitki kitaplarında yazdığına
göre, papatya yağı,
organların yorgunluğunu alır ve
kaynatılmış bitki lapası hasta mesanenin üstüne
uygulandığında, ağrıları hafifletebilir.
Kullanım
Biçimleri:
Çay hazırlamak: Yarım veya bir
tatlı kaşığı dolusu çiçek, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar
suyla haşlanır (Kaynatılmaz), 8-10 dakika demlendikten
sonra süzülür.
Banyo katkısı: Tam banyo için
dört avuç dolusu, yüz veya saç yıkamak için bir avuç dolusu
papatya çayı haşlanır, 10 dakika demlendikten sonra banyo suyuna
eklenir.
Kompresler: Bir bardak kaynar süt, bir yemek kaşığı dolusu
çiçeğin üstüne dökülür, demlenmesi için 8-10 dakika beklenir ve
posası süzüldükten sonra sıcak sütle kompresler yapılır.
Bitki yastığı: Keten bezinden yapılmış bir yastık,
kurutulmuş çiçeklerle doldurulur ve ağzı dikilir. Kuru bir tavda
iyice ısıtılır ve hasta organın üstüne koyulur.
Papatya yağı: Güneşli havada toplanmış çiçekler, bir şişenin
içine gevşekçe doldurulur ve üstüne sızma zeytinyağı, çiçekleri
örtecek kadar eklenir. Şişe 14 gün boyunca, arada bir
çalkalanarak ve kapağı açılarak, güneşte bekletilir. süre
sonunda tülbentten süzülür ve koyu renkli şişelerde, serin bir
yerde saklanır.
Papatya merhemi: 250g içyağı (
veya margarin ) tavada iyice kızdırılır ve iki avuç dolusu taze
çiçek içine eklenir. Tavadakiler köpüklenmeye başlayınca
karıştırılır, ağzı kapanarak serin bir yere bırakılır. Ertesi
gün yeniden ısıtılır, tülbentten geçirilerek süzülür ve cam veya
porselen merhem kaplarına aktarılır. Buzdolabında saklanmalıdır.
Papatya
Buğusu: İçinde su kaynayan bir kabın üstüne yerleştirilen
süzgecin içine, taze veya kurutulmuş bitkiler konduktan sonra,
süzgecin üstü kapanır. Bir süre sonra , yumuşamış olan bu sıcak
bitkiler çıkan buhar genize çekilir. |